اعتقاد بر این است که یک زایمان خوب و بدون مداخله، نیاز به عوامل متعدد دارد. عوامل موثر برای شروع لیبر (از شروع دردهای زایمانی تا تولد نوزاد لیبر نامیده می شود) و حفظ روند طبیعی آن و  برقراری تعادل بین عملکرد هورمونهای زایمانی عبارتند از:

Power: یعنی کیفیت انقباضات زایمانی که باید مطلوب باشد و اگر شرایط و محیط به گونه ای باشد تا اضطراب و هیجان های منفی مادر کاهش پیدا کند و همچنین وضعیت بدنی مناسب گرفته شود ، قطعا کیفیت انقباض نیز بهتر خواهد شد.

Passage: یعنی مسیری که جنین باید توسط آن سفر خود را به سرانجام برساند، توانایی و وسعت لازم برای گذر او را داشته باشد. ابعاد لگن باید به مادر اجازه زایمان را بدهند که در اکثر مواقع باید تا زمان زایمان صبر کرد سپس مطمئن شد که آیا مسیر تنگ است یا نه. حین بارداری، بخصوص زمان زایمان از طریق ترشح هورمونها و اصلاح وضعیت توسط مادر این ابعاد بزرگتر می شود.

Passenger: وضعیت قرارگیری جنین در لگن نیز از عوامل موثر در خوشایند کردن زایمان است. خیلی مواقع وضعیت غیرمنطبق جنین با لگن باعث عدم پیشرفت زایمان است که غالبا تشخیص اشتباه تنگی لگن داده می شود.

Position: سه مورد یاد شده با اصلاح وضعیت حین بارداری و بخصوص در زمان زایمان توسط مادر از عوامل بسیار موثر در روند یک لیبر طبیعی است.

Policy: سیاست های بیمارستانی: قطعا سیاست های هر بیمارستان تاثیر بسیار زیادی در خوشایند کردن زایمان دارد. فضای اطاق زایمان (تاثیر رنگ درمانی را در روند زایمان فراموش نکنیم!) نوع برخورد کادر اتاق زایمان، نوع گفتارشان در این تجربه مهم مادر که سال های سال شاید تا آخرین روز حیاتش در ذهنش ثبت می شود و اثرات مثبت و منفی آن تاثیر مستقیم در پرورش و رشد کودکش دارد، انکارناپذیر است.

Psychoemotionam care: مراقبت های روانی - عاطفی، تاثیر بسیار زیاد در عملکرد طبیعی یک زایمان خوب دارند. از جمله این مراقبت ها:

provider: نقش همراه و یک حامی در اتاق زایمان سالهای سال است که مورد توجه محققان این امر قرار گرفته است و یکی از مهمترین عوامل در روند درست زایمان محسوب می گردد. چقدر خوب است که در کلاس های آمادگی برای زایمان در جلسات مربوط به روند زایمان از همراه نیز دعوت شود تا در زمان زایمان حامی مادر باشد.

نقش همراه در اطاق زایمان: تجارب و تحقیقات در سراسر دنیا حضور یک همراه را عاملی موثر در خوشایندسازی روند زایمان عنوان نموده اند.

اینکه این همراه همسر باشد یا شخص دیگر، به عوامل متعدد بستگی دارد و قطعا مادر است که باید شخص موردنظر را انتخاب کند. در خیلی موارد حضور همسر نه تنها باعث آرامش مادر در حین وضع حمل شده، بلکه اثرات روانی مطلوبی در نقش پدر شدن مرد نیز دارد.

در صورت حضور همسر در اتاق زایمان توصیه می گردد:

- در تمرینات تنفسی و آرام سازی مادر کمک کند.

- به مادر اطمینان دهد که همه چیز خوب پیش می رود.

زمانیکه خسته یا بداخلاق می شود او را درک کند و با او همدردی کن و حواس او را با ترفندهای مختلف پرت کند.

- حین انقباضات با گرفتن دست مادر و ماساژ به او کمک کند.

- از همه مهمتر در انتقال نیازهای او به کادر زایشگاه کمک کند.

Prayer: دعا کردن، تمرکز به تنفس، تصویرهای ذهنی مثبت ساختن، تمام این موارد ذهن را از درد منحرف می کند و با توجه به متناوب بودن درد زایمان، یعنی وجود استراحت بین دو انقباض، این روشها در کاهش درد بسیار موثر است. به مادر یاد می دهیم تا در هاله محافظ الهی خویش قرار گیرد و دریچه ذهنش را به هر عامل بیرونی مداخله گر منفی ببندد.

بدلیل ترشح اندروفین مادر حین دردهای زایمانی لایه های بدنی ظریفش بیدار می شود و شاید به همین دلیل است که "دعای زائو" می گیرد (ما را هم در آن لحظات الهی و عرفانی فراموش نکنید)

مرجع: کتاب خوشایند سازی زایمان (راهنمای کاربردی زایمان طبیعی) تالیف فیروزه روستا

مدرس بین المللی آمادگی برای زایمان طبیعی