مگر: در موارد خاص که دکتر تشخیص بده!

شروع غذای کمکی در شیرخواران با فرنی حریره بادام شروع می شه. و بعد از یکهفته سوپ هم اضافه می شه که این سوپ به تدریج کاملتر می شه و غذاهای دیگه هم بهش اضافه خواهد شد.

دستور تهیه چند نوع غذا برای این سن آورده می شه که با خلاقیت مامانای گل نسبت به ذائقه کوچولوهای نازنین می تونه تغییر کنه.

و اما...

قرار دادن بچه ها مخصوصا نوزادان در موقعیتهای جدید حساسه و باید حتما اطلاعات کافی در مورد نحوه برخورد با آنها داشت. یکی از این موقعیتها پرواز با هواپیماست که با نزدیک شدن به تعطیلات شاید اهمیت بیشتری پیدا کنه. اولا که بهتره نوزادان را تا پایان ماه دوم با هواپیما جابجا نکنیم. اما بعد از آن برای کمک به کم شدن مشکل گوش - که برای ما بزرگترها هم اتفاق می افته اما به خاطر تحمل بالاتر و همچنین کاملتر شدن ساختار داخلی گوش کمتر متوجه آن می شیم - می تونیم راهکارهای زیر را در نظر بگیریم تا کمتر کودکمون و خودمون اذیت بشیم:

- بهترین کمک به کودک تشویق او به مکیدن یا جویدن چیزی است. از شیشه شیر و پستانک و سینه مادر گرفته تا آبنبات و آدامس در سنین بالاتر می تونه کمک کنه.

- بهتره صندلی شما به قسمت جلویی هواپیما نزدیکتر باشه و در صورت امکان از موتورهای هواپیما فاصله داشته باشید. چون صداهای هواپیما برای گوشهای ظریف کودکان آزاردهنده است.

- از اسپری های ضداحتقان استفاده کنید.

- بهتره فرزندتان در هنگام بلند شدن و نشستن هواپیما خواب نباشد.

 - کلا در برخورد با کودکم باید صبور و با آرامش بود. چون کودک با دریافت آرامش از سوی شما با نرمی و ملایمت بیشتر پاسخ می ده و به این شکل با خیال راحت تری می تونید کارهاتونو پیش ببرید. پس بهتره برای انجام تشریفات پرواز کمی زودتر به فرودگاه برید و بعد از آن هم در سوار شدن به هواپیما و نشستن روی صندلی همچنان با آرامش باشید. حتی اگر فرزند پرانرژی هم دارید بهتره با آرامش ازش بخواید تا آروم سر جاش بشینه. چون کنترل بیش از حد و برخورد تند می تونه نتیجه عکس بده!

- بهتره برای فرزندتون چند اسباب بازی و خوراکی مورد علاقه اش رو به همراه داشته باشید تا در موقع نیاز ازشون استفاده کنید.

- برای فرزندتون حتما لباس گرم به همراه داشته باشید چون هوای داخل هواپیما برای فرزندانتون می تونه سرد باشه و اونو کلافه کنه!

- اگه فرزندتون به سنی رسیده که می تونید در مورد فرودگاه، هواپیما و پرواز براش صحبت کنید اونو از این تجربه زیبا محروم نکنید و تا جایی که می تونید از نزدیک همه چیز رو بهش معرفی کنید. حتی اگه می تونید از این تجربه جالب براش عکسهای یادگاری بگیرید! فکر می کنم پرسنل فرودگاه هم با شما همکاری بکنن!

یادتون باشه همیشه اول به نیاز کودکتون توجه کنید.درسته که فرزند ما نباید باعث مزاحمت بقیه بشه اما سایر مسافرین برای یک ساعت در کنار شما خواهند بود ولی برای فرزند شما، یک لحظه از مسافرت با شما، می تونه یک عمر خاطره شیرین یا تلخ بشه. برای مودب بودن فرزندمون لحظه های شادی اش زمان مناسبی برای تربیت کردنش نیست. باید از قبل فکرشو بکنید!

به مدت دو هفته فقط نان لواش، برنج، مرغ بدون پياز و زردچوبه، هويج، سيب زميني و سيب زرد استفاده كنيد اگر علائم از بين رفت مواد ديگر به غير از لبنيات و تخم مرغ را يكي يكي و با فاصله حداقل پنج روز به غذاي خود اضافه كنيد مثلاً به مرغتان پياز بزنيد پنج روز صبر كنيد اگر علامتي نداشت يك ماده غذايي ديگه اضافه كنيد همينطور ادامه بديد ولي لبنيات نخوريد حداقل تا يكسالگي و حداقل شش ماه بعد از آخرين باري كه علامتي مشاهده كرده ايد
استفاده از عرقيات گياهي، قطره شيرافزا و حنا به دليل احتمال ايجاد حساسيت ممنوعه. در بچه هايي كه علائم پوستي يا تنفسي دارن گل و گياه رو از خونه دور كنيد از عطر و ادكلن استفاده نكنيد به لباسهاي بچه توجه كنيد كه حتماً نخي باشه از بالش پر و پشم استفاده نكنيد ملافه هاي رختخواب بچه رو حداقل هفته اي يكبار بشوريد و اتو كنيد چون موجودات ميكروسكوپي به نام مايت داخل رختخواب هستند كه به شدت آلرژي زا هستند و تنها راه مقابله باهاشون همين چيزيه كه گفتم. بچه رو هم در محيط هايي كه سيگار ميكشن نبريد

اگزماي آتوپيك يا سرشتي چيست؟
اگزما يك بيماري پوستي است كه اشكال مختلف با علل متفاوت دارد. اگزماي آتوپيك يكي از شايع ترين انواع اگزما است كه به خصوص در نوزادان و كودكان ايجاد مي شود. اين نوع اگزما معمولا با تاريخچه شخصي يا خانوادگي ساير بيماريهاي حساسيتي همچون آسم و حساسيت هاي فصلي رابطه دارد.

شيوع اگزماي آتوپيك چه ميزان است؟
شيوع اين نوع اگزما طي سه دهه گذشته به خصوص در كشورهاي پيشرفته افزايش قابل توجهي داشته است و به نظرمي رسد زندگي ماشيني و شهر نشيني باعث افزايش شيوع آن مي گردد طوري كه در اروپاي شمالي ميزان شيوع اگزماي اتوپيك در كودكان تا بيست درصد هم گزارش شده است.

علايم اگزماي آتوپيك چيست؟
در دوران شيرخوارگي اولين علايم اگزماي آتوپيك معمولا در صورت و به شكل ضايعات قرمز رنگ روي گونه ها آغاز مي شود. با گذشت زمان ساير نواحي بدن به خصوص اندام ها هم مبتلامي شوند. پوست ناحيه درگير غالبا خشك و خشن بوده و گهگاه دانه هاي ريز آبدار هم به مجموعه علايم اضافه مي شود. علاوه بر اين ها پوست مبتلايان به اگزماي آتوپيك بسيار بيشتر از سايرين مستعد عفونتهاي جلدي به خصوص با استافيلوكوك اوريوس مي باشد.
اما آنچه كودك مبتلا به اگزماي آتوپيك را بيش از هر چيزآزار مي دهد خارش و تحريك پذيري شديد پوست است طوري كه ممكن است كودك دايما در حال خاراندن خود بوده و حتي شب به هنگام خواب نيز آسايش نداشته باشد. از سويي ديگر اين خارش خود منجر به افزايش ابتلا به عفونت خواهد شد.

چه عواملي باعث ايجاد اگزماي آتوپيك مي شوند يا آن را تشديد مي كنند؟
در بروز اگزماي آتوپيك عوامل مختلف ارثي ، ايمني، متابوليك، نورواندوكرين و عفوني مشاركت دارند اما به طور اختصار مي توان گفت كه علاوه بر استعداد خانوادگي براي ابتلا به اگزما عوامل ديگري هم در ايجاد يا تشديد آن دخيلند كه عبارتند از:
استرس : استرس در اشكال گوناگون ميتواند اگزماي آتوپيك را بدتر كند: كم نيستند كودكاني كه به هنگام امتحانات دچار حملات اگزما ميشوند!
آب و هوا: تغييرات شديد حرارت مي تواند اگزما را تشديد كند. معمولا در آب وهواي خشك اگزماي آتوپيك شديدتر ميشود.
مواد حساسيت زا: عوامل مختلف حساسيت زا همچون گرد و غبار و پشم حيوانات و نيز برخي از غذا ها به خصوص مواد افزودني غذايي از ديگر عوامل مشدد اگزما هستند.
درمان
در درمان اگزماي آتوپيك توجه به چند عامل اهميت دارد كه عبارتند از:
درمان خشكي پوست: به هر نحو ممكن ميبايست پوست اين كودكان را چرب نگاه داشت. استفاده مكرر از مواد اموليانت (نرم كننده) و پرهيز از استفاده از صابون هاي قوي از اصول اوليه برخورد با اگزماي اتوپيك است.
درمان خارش: با خنك نگاه داشتن پوست، استفاده از البسه نخي و نهايتا مصرف آنتي هيستامين ها مي بايست خارش اين كودكان را كنترل كرد.
درمان ضايعات جلدي: استفاده از داروهاي استيروييدي موضعي تحت نطارت پزشك معمولا باعث بهبود ضايعات جلدي مي شود، هرچند گاهي درمان هاي قوي تري لازم ميشود.
درمان عفونت ثانويه: با مصرف صحيح آنتي بيوتيك ها و رعايت بهداشت ممكن مي شود

توصيه هايي براي والدين كودكان مبتلا به اگزماي آتوپيك:
- استفاده از پمادهاي نرم كننده را جزو برنامه هاي منظم مراقبت از پوست و به صورت عادت در آوريد. توصيه من آن است كه اين كار را خود شخصا و با حوصله انجام دهيد و استفاده از آن را به كودك خود محول نكنيد!
- سعي كنيد لباس زيركودك هميشه نخي بوده، حتي الامكان از تماس پوست با البسه نايلوني و پشمي اجتناب شود.
- استحمام اگزما را بدتر نمي كند، اما استفاده از صابون و آب داغ چرا! بنابر اين بهتر است با آب ملايم و مواد غير صابوني يا صابون هاي بسيار ملايم پوست پاك شود. همچنين پس از استحمام از سايش شديد پوست با حوله خودداري كنيد و حتما بلافاصله از نرم كننده استفاده نماييد.
- اگر پزشك شما استفاده از آنتي بيوتيك يا پماد هاي كورتوني را براي مدتي توصيه مي كند، مطابق دستور وي عمل كنيد. استفاده درست اين داروها هيچ خطري براي كودك شما نخواهد داشت.
- درمان اگزما نيازمند وقت و حوصله است. علاوه بر اين كودكان مبتلا به اشكال شديد اگزماي آتوپيك غالبا از لحاظ روحي قدري با ديگران متفاوتند، بنابر اين نيازمند توجه بيشتر و متناسب هستند

 
در حدود ??% جمعيت عادي واكنش ناخواسته نسبت به مواد غذايي را گزارش مي‌كنند ولي شيوع واقعي آلرژي غذايي كمتر از اين ميزان است (?-?% در كل جمعيت).
خيلي از مردم به‌اشتباه فكر مي كنند كه به يك ماده‌ي غذايي خاص حساسيت دارند و از آن ماده‌ي غذايي اجتناب مي‌كنند بدون آن كه با پزشك مشورت كرده باشند و اين پرهيزهاي بي‌رويه گاهي عوارض سوءتغذيه را به‌دنبال دارد.
در كودكان آلرژي غذايي بيماري شايع و مهمي است زيرا ?-?% كودكان زير يك ‌سال از آلرژي غذايي رنج مي‌برند و پرهيز از غذاهاي اصلي مشكلات فراواني را براي والدين‌شان ايجاد مي‌كند.
واكنش در برابر مواد غذايي يا عدم تحمل مي‌تواند به‌علل مختلفي از جمله مسموميت غذايي، اختلالات آنزيمي، ناسازگاري‌هاي فردي و … به‌وجود آيد.

واكنش‌هاي متقاطع بين مواد آلرژي‌زا
هنوز كاملاً مشخص نشده است كه چرا بعضي مواد آلرژي غذايي ايجاد مي‌كنند و بعضي خير، و چرا همه‌ي اشخاص نسبت به يك نوع ماده‌ي آلرژن واكنش آلرژيك نشان نمي‌دهند.
سابقه‌ي خانوادگي آلرژي تنها فاكتور مهمي است كه ثابت ‌شده مي‌تواند فرد را نسبت به بيماري‌هاي آلرژيك مستعد كند. اگر يكي از والدين كودك بيماري آلرژيك داشته باشد، ميزان تقريبي خطر ابتلاي كودك به آلرژي ??% است و اگر هر دو والدين مبتلا به آلرژي باشند خطر به ??% مي‌رسد.
نكته‌ي ديگر اين‌كه آلرژي معمولاً نسبت به چند نوع ماده‌ي غذايي ديده مي‌شود و اگر كودك به يك ماده‌ آلرژي داشته باشد، احتمال دارد به مواد ديگر هم آلرژي داشته باشد.
همچنين بعضي از كودكان از واكنش متقاطع رنج مي‌برند، مثلاً كودكاني هستند كه به لاتكس (تركيبي كه در دستكش‌هاي بيمارستاني، شيشه و … به‌كار مي رود) حساسيت دارند و اين كودكان احتمال بيشتري دارد كه به موز يا كيوي نيز حساسيت داشته باشند. اما به‌طور كلي حساسيت به يك ميوه يا سبزي خاص غالباً در ارتباط با حساسيت به ديگر غذاهاي متعلق به همان خانواده يا خانواده‌هاي نزديك به آن است.
واكنش متقاطع ديگر بين آلرژي‌هاي استنشاقي و آلرژي‌هاي غذايي است. هنگامي كه يك بيمار با زمينه‌ي حساسيت، بزرگ مي‌شود و حساسيت به آلرژي‌هاي استنشاقي مثل گرده‌ي گياهان، گرد و غبار منزل و … رخ مي‌دهد، به‌احتمال زياد اين فرد به آلرژن هاي غذايي كه داراي واكنش متقاطع با اين آلرژن‌ها هستند نيز حساس مي‌شود. مثلاً كودكي كه به گرده‌ي گياه غان حساسيت دارد، ممكن است وقتي كه سيب مي‌خورد هم علايم آلرژي را نشان دهد زيرا پروتئين سيب مشابه گرده‌ي گياهان است.
در زير بعضي از واكنش‌هاي متقاطع آورده شده ‌است:
?- سيب با سيب‌زميني و هويج
?- هويج با كرفس، سيب، سيب‌زميني، گندم و آناناس
?- حبوبات با گندم، ذرت، جو، برنج و گرده‌ي درختان
?- شير گاو يا شير بز و شيرهاي با فرمول تهيه شده براساس شير گاو
?- سفيده‌ي تخم‌‌مرغ با زرده‌ي تخم‌مرغ
?- سير با پياز و مارچوبه
?- نخود فرنگي با سويا، باقلا، لوبيا سفيد، بادام زميني، لوبيا قرمز، عدس و رازيانه
?- هلو با آلو، زردآلو و موز
?- گندم با جو، ذرت و حبوبات.

علايم و نشانه‌هاي آلرژي غذايي
نوع و شدت علايم آلرژي از يك ماده‌ي آلرژن به ماده‌ي آلرژن ديگر و از يك فرد به فرد ديگر متفاوت است. گروهي از كودكان دچار آلرژي غذايي فقط تظاهرات و نشانگان آلرژي دهاني را نشان مي‌دهند كه شامل خارش دهان و گلو در هنگام بلع غذا است كه خيلي زود هم برطرف مي‌شود، ولي برخي ديگر از كودكان حساس به مواد غذايي از بيماري آسم يا اگزماي پوستي رنج مي‌برند.
بعضي از كودكان ممكن است همزمان چند علامت آلرژي را تجربه كنند.
شايع‌ترين علايم و نشانه‌هاي آلرژي غذايي عبارت‌اند از:
?- درگيري پوست و مخاط: كهير، خارش يا اگزما، تورم لب‌ها، صورت، زبان و گلو يا هر عضو ديگر از بدن
?- درگيري دستگاه تنفس: خس‌خس سينه، گرفتگي صدا، تنگي نفس، سرفه‌ي مزمن
?- درگيري دستگاه گوارش: دردهاي شكمي، اسهال، تهوع و استفراغ، وجود خون در مدفوع
?- درگيري دستگاه گردش خون: افت فشار خون، گيجي، سبكي سر، سردرد.
شايع‌ترين واكنش پوستي به يك غذا كهير است. كهيرها قرمز، خارش‌دار و متورم هستند كه سريعاً پديدار و به‌همان سرعت هم ناپديد مي‌شوند و ممكن است به‌تنهايي يا با ديگر علايم ظاهر شوند.
اگزما وضعيتي است كه در آن پوست خارش‌دار، پوسته‌دهنده و قرمز است و ممكن است به‌علت آلرژي غذايي ايجاد شود. اين واكنش معمولاً مزمن است و در افراد با سابقه‌ي شخصي يا خانوادگي آسم يا آلرژي‌هاي ديگر مشاهده مي‌شود.
علايم آسم از قبيل سرفه، خس‌خس سينه يا تنگي نفس ممكن است در اثر تنگي راه‌هاي هوايي ناشي از آلرژي غذايي (به‌ويژه در شيرخواران و كودكان) ديده شود.
علايم گوارشي آلرژي شامل تهوع، استفراغ، اسهال، درد شكمي، خون در مدفوع، خارش و تورم دهان و گلو، نفخ و گاهي اوقات راش‌هاي قرمز اطراف دهان است.
شايع‌ترين علايم آلرژي غذايي در اطفال شامل اگزما، علايم دستگاه گوارش، تهوع، استفراغ، اسهال و كرامپ‌هاي شكمي و در بزرگسالان شامل سندرم آلرژي دهاني، كهير، التهاب مخاط بيني و آنافيلاكسي است.
سندرم آلرژي دهاني شامل كهير، خارش و تورم ناحيه‌ي لب‌ها، دهان و گلو شايع‌ترين علامت باليني آلرژي غذايي در بالغين است.

آنافيلاكسي
آنافيلاكسي شديدترين نوع واكنش سيستميك بدن است كه در آن دستگاه‌هاي متعددي از بدن واكنش‌هاي حساسيتي نسبت به غذا را هم‌زمان تجربه مي‌كنند. آنافيلاكسي واكنشي از آزاد شدن ناگهاني واسطه‌هاي شيميايي متعدد بر اثر عملكرد آنتي‌بادي‌هاي IgE است. اثرات اين واسطه‌ها عبارت‌اند از: قرمزي و خارش شديد پوست، كهير، تورم گلو، انقباض برونش‌ها و تنگي نفس شديد، افت فشار خون و علايم شوك، عدم هوشياري و گاهي اوقات مرگ.
اولين علامت آنافيلاكسي ممكن است احساس گرما، گر گرفتن، احساس خارش در دهان يا بثورات قرمز خارش‌دار باشد. ديگر علايم عبارت‌اند از احساس سبكي سر، تنگي نفس، عطسه‌ي شديد، اضطراب، انقباضات معده، تهوع، استفراغ يا اسهال. در موارد شديد، بيماران دچار افت فشار خون، از دست دادن هوشياري و شوك مي‌شوند.
آنافيلاكسي اگر سريعآً درمان نشود ممكن است كشنده باشد.
به‌طور كلي مي‌توان علايم آنافيلاكسي را در اعضاي مختلف بدن به‌صورت زير تقسيم كرد:
?- پوست: كهير، تورم، خارش، گرما، قرمزي، راش
?- دستگاه تنفس: عطسه، تنگي نفس، گرفتگي گلو، سرفه، خشونت صدا، درد قفسه‌ي سينه، گرفتگي بيني
?- دستگاه گوارش: تهوع، درد و انقباض معده، استفراغ، اسهال، خارش دهان و گلو
?- دستگاه گردش خون: رنگ‌پريدگي يا كبودي، نبض ضعيف، سبكي سر، گيجي، افت فشار خون، شوك
?- ديگر اعضا: اضطراب، خارش و اشك‌ريزش چشم‌ها، سردرد، قرمزي چشم‌ها
هر غذايي مي‌تواند سبب واكنش آلرژيك شود، اما شايع‌ترين غذاهايي كه سبب آنافيلاكسي مي‌شوند عبارت‌اند از: بادام زميني، آجيل، ميگو، ماهي، شير، تخم‌مرغ و افزودني‌هاي غذايي مثل سولفيت‌ها.
عوامل موثر بر شدت واكنش آلرژي
?- مقدار ماده‌ي خورده شده
?- شكل ماده‌ي غذايي (ماده‌ي غذايي مايع سريع‌تر از جامد جذب مي‌شود)
?- ورزش (در حوالي زمان خورده شدن ماده‌ي غذايي، علايم را بدتر مي‌كند)
?- پختن غذا (غذاهاي پخته شده گاهي اوقات بهتر تحمل مي‌شوند).

عوامل خطرزا براي ابتلا به آلرژي غذايي
ابتلاي كودك به آلرژي غذايي قابل پيش‌بيني نيست، اما بعضي عوامل ممكن است كودك را در معرض خطر بيشتري قرار دهند. عوامل ژنتيكي نقش مهمي در ايجاد آلرژي دارند. مشخص شده است كه اگر هر دو والد آلرژيك باشند خطر بروز آلرژي در كودكان‌شان ??% و در صورتي كه يكي از والدين مبتلا به آلرژي باشد خطر براي كودكان ??% است.
در حال حاضر والدين نمي‌توانند براي حذف كامل احتمال ابتلاي كودك به آلرژي‌هاي غذايي كار مهمي انجام دهند. با وجود اين، تغذيه با شير مادر ممكن است كمك كند تا شيرخواراني كه مستعد آلرژي به شير گاو يا سويا هستند، واكنش‌هاي آلرژيك را نشان ندهند.
هنگامي كه شيرخوار فقط شير مادر مصرف مي‌كند، با غذاهايي كه مي‌توانند سبب آلرژي شوند تماس كمتري دارد. در حال حاضر پزشكان پيشنهاد مي‌كنند كه كودكان مستعد آلرژي نبايد تا ? ماهگي با غذاهاي جامد تغذيه شوند و منحصراً تا ? ماهگي بايد شير مادر بخورند.
مواد غذايي آلرژي‌زا
هر غذايي كه حاوي پروتئين باشد بالقوه قادر به توليد واكنش آلرژيك است اما به‌طور كلي گفته مي‌شود كه ? نوع غذا مسوول بيش از ??% آلرژي‌هاي غذايي هستند. اين ? نوع غذا عبارت‌اند از: ?- شير گاو ?- تخم‌مرغ ?- ماهي و سخت‌پوستان (ميگو، خرچنگ، صدف) ?- سويا ?- آجيل‌ها (بادام، گردو، پسته، فندق و …) ?- گندم ?- بادام زميني ?- گوجه فرنگي.
در اطفال بيشتر آلرژي‌هاي غذايي ناشي از شير، تخم‌مرغ، بادام زميني، سويا و گندم، و در بزرگسالان بيشتر ناشي از مصرف ماهي، آجيل و بادام زميني است.
پيشگيري از آلرژي غذايي
به‌طور خلاصه راه‌هاي پيشگيري از آلرژي‌هاي غذايي در كودكان مستعد ابتلا به آلرژي عبارت است از:
?- تغذيه فقط با شير مادر، حداقل به‌مدت 6ماه
?- تداوم تغذيه با شير مادر حتي‌الامكان تا 2سال
?- اجتناب از دود سيگار و سيگار نكشيدن در دوران حاملگي
?- تاخير در شروع غذاهاي كمكي تا سن 6ماهگي
?- هر غذاي جديد را يك‌به‌يك شروع كنيد (تا مشخص شود واكنش آلرژيك نسبت به كدام ماده‌ي غذايي است)
?- تخم‌مرغ را بعد از يك سالگي شروع كنيد (سفيده‌ي تخم‌مرغ)
?- آجيل و غذاهاي دريايي را بهتر است بعد از 2سالگي شروع كنيد
?- هيچ مدركي وجود ندارد كه نشان دهد محدوديت شديد رژيم غذايي مادر در دوران حاملگي از آلرژي غذايي جلوگيري مي‌كند. به‌علاوه محدوديت شديد ممكن است به تغذيه‌ي كودك در حال رشد آسيب برساند.
توصيه‌هاي كلي در پرهيز غذايي
- به‌طور كلي اگر كودك شما آلرژي غذايي شديد دارد، بايد مراقب غذاهاي آماده باشيد. اگر شما در منزل غذا درست كنيد و از تمام محتويات آن آگاه باشيد به ميزان زيادي خطر تماس كودك خود را با آلرژي كم كرده‌ايد. اين‌كه كودك شما مبتلا به آلرژي غذايي است به اين معني نيست كه او را از تمام غذاهاي محبوب كودكان محروم كنيد.
ml) سركه به‌جاي هر تخم‌مرغ استفاده كنيد.
- خوردن غذاهاي بسته‌بندي شده يا تغذيه در مدرسه يا رستوران ممكن است كودك شما را در معرض منابع مخفي آلرژي قرار دهد.
- پرهيز از مواد غذايي حاوي افزودني‌ها يك اصل كلي در پرهيز غذايي است كه نبايد فراموش شود. افزودني‌ها شامل مواد رنگ دهنده، اسانس‌ها، ادويه‌ها، مواد نگهدارنده، تركيبات حاوي كولا و هر ماده‌ي شيميايي ديگري است كه به غذاي اصلي اضافه مي‌كنند.
برنامه‌ريزي، كليد كمك به كودك شماست تا از وعده‌هاي غذايي و ميان‌وعده‌ها لذت ببرد و دچار واكنش‌هاي آلرژيك نشود. عمدتاً ايمن‌تر است كه غذاي كودك را خودتان آماده و بسته‌بندي كنيد.
منبع: برگرفته از مقالات مركز تحقيقات آسم و آلرژي و ايمونولوژي ايران.
دكتر حسين سهرابي‌فر
متخصص كودكان و نوزادان
عضو انجمن آسم و آلرژي ايران

حساسيت به گندم:
گندم مي تواند باعث مجموعه اي از مشكلات پوستي ، گوارشي ، و تنفسي شامل بثورات جلدي ، سردرد ، حالت سرماخوردگي ، ورم معده و اسهال شود. اين حساسيت در صورتي كه تشخيص داده نشود ، موجب نگراني فرد خواهد شد.
با وجود شباهت هايي كه بين علائم اين آلرژي و بيماري سلياك وجود دارد ، بايد توجهداشت كه اين دو با هم اشتباه نشود.

تفاوت بين حساسيت به گندم و بيماري سلياك

آلرژي نسبت به گلوتن تحت عنوان بيماري سلياك شناخته مي شود و افرادي كه نمي توانند دانه هاي حاوي گلوتن را تحمل كنند تحت تاثير قرار مي دهد.
اين يك اختلال گوارشي است كه به روده كوچك آسيب مي رساند و با جذب مواد مغذي از غذاها تداخل مي كند.
اين بيماري با رعايت رژيم غذايي قابل كنترل است و درمان خاصي هم براي آن وجود ندارد.
آلرژي به گلوتن شامل گندم اغلب اشتباه تشخيص داده مي شود و مي تواند يك بيماري پيشرونده باشد. ابتدا به صورت حساسيت به گلوتن با نشانه هاي تاخيري (دو تا سه روز پس از خوردن) و نهايتا رسيدن به مرحله اي كه منجر به واكنش فوري و شديد نسبت به هر غذايي كه حاوي گلوتن است مي شود.
در صورتي كه نمي دانيد به بيماري سلياك مبتلا هستيد يا نسبت به گندم حساسيت داريد با يك متخصص آلرژي مشورت كنيد.

علائم

حساسيت واقعي به گندم نادر است و معمولا پيش از سه سالگي تشخيص داده مي شود ، اما عدم تحمل گندم مربو ط به حساسيت به گلوتن ( پروتئين موجود در گندم و جو ) شايع تر است . نشانه هاي عدم تحمل ممكن است زماني روي دهد كه شما گندم مي خوريد يا ممكن است مدتي پس از خوردن پيش آيد اما مي تواند نشانه ساير مشكلات كلينيكي هم باشد . علائم عدم تحمل غذا با حساسيت هاي غذايي متفاوت است. نشانه هاي عدم تحمل غذا شامل تهوع ، درد معده ، نفخ ، انقباضات و گاز ، استفراغ ، سوزش قلب ، اسهال ، سردرد و عصبانيت هستند.
علائم حساسيت غذايي از خفيف تا شديد متغيرند و مقدار غذاي موردنياز براي تحريك يك واكنش آلرژِي در افراد مختلف متفاوت است . اين نشانه ها شامل بثورات جلدي يا كهير ، تهوع ، درد معده ، اسهال ، خشكي پوست ، و تنگي نفس مي شود.

زندگي بدون گندم :
حذف گلوتن هميشه به معني حذف گندم نيست و انواع نان و غلات با برچسب بدون گلوتن در واقع شامل بدون گندم نيز مي شود. افراد حساس به گندم بايد از همه انواع گندم پرهيز كنند بنابراين فهرست اجزاء تشكيل دهنده غذاهاي بدون گلوتن را به دقت بخوانيد و محصولاتي با برچسب " بدون گندم و گلوتن " را انتخاب كنيد.

مراقب افزودني هاي مخفي باشيد

افزودني هاي مخفي موادي هستند كه ممكن است حاوي گندم يا محصولات جانبي آن باشند مانند گلوتن گندم كه به عنوان عامل تثبيت كننده به بسياري از غذاها اضافه مي شود. نكته قابل توجه اين است كه امكان دارد اين افزودني ها از مواد غذايي آلرژي زا گرفته شده باشند.
اين غذاها شامل شير (كازئين) ، تخم مرغ (آلبومين) ، ماهي ، صدف خوراكي ، بادام زميني ، گندم يا سويا هستند بنابراين علاوه بر نوع مواد غذايي به هنگام خريد ، برچسب مربوط به افزودني هاي آنها را نيز به دقت بخوانيد.

دكتر علي اكبر سياري- فوق تخصص گوارش و تغذيه كودكان – دانشيار دانشگاه شهيد بهشتي تشخيص و درمان حساسيت غذايي حساسيت غذايي عبارتست از واكنش ايمني بدن به پروتئين هاي مواد غذايي كه وارد بدن مي شود تشخيص حساسيت غذائي مشكل است چون با تستهاي تشخيصي نمي توان به تشخيص قطعي رسيد مگر با challenge test كه آنهم محدوديت هاي خودش را دارد در كودكان چون اولين ماده غذايي كه مورد مصرف قرار مي گيرد شير است بهمين خاطر شايعترين و زودرسترين پروتئني كه ايجاد حساسيت غذايي مي كند پروتئين شير گاو است. در كشورهاي در حال توسعه سه درصد كودكان زير يكسال به اين پروتيئن حساسيت دارند. بيشتر موارد حساسيت غذايي در كودكان در سال اول زندگي اتفاق مي افتد. تظاهرات آن ممكن است زودرس بلافاصله در مدت چنددقيقه تا 2-1 ساعت از مصرف ماده آلرژي زا بصورت خارش دهان، دل درد،استفراغ- اسهال يا بعد از 2-1 روز بصورت دل درد، استفراغ و اسهال خوني يا بعد از مدت طولاني بصورت اسهال و استفراغ مزمن طول كشيده، FTT, GE reflux ، كوليك شيرخواري و يبوست مزمن كه به درمان طبي جواب ندهد و سندورم سوء جذب تظاهر نمايد. تظاهرات گوارشي ممكن است به تنهايي يا با تظاهرات تنفسي و پوست همراه باشد . 0.3 تا 5/7 % شيرخواران از هر جهت سالم حساسيت غذايي دارند. در بعضي از مقالات حساسيت به پروتيئن شير گاو در 3% شيرخواران زير يكسال در كشورهاي در حال توسعه گزارش شده است. تمام مواد غذايي بالقوه مي توانند عامل آلرژن باشند ولي تعداد مواد شناخته شده محدود بوده است بطوريكه در كودكان در 90% موارد اين مواد عبارتند از : شير، تخم مرغ،, بادام زميني و مغزها بطور كلي و ماهي . شايعترين تظاهرات باليني در حساسيت غذايي در شيرخواران تظاهرات گوارشي است. (در 80-58% موارد) تظاهرات گوارشي در مري بصورت ريفلاكس (بازگشت محتويات معده به مري) بصورت استفراغ، رگورژيتاسيون، ديسفاژي، درد اپيگاستر. علائم همراه در 50% موارد بصورت برونكواسپاسم، اگزما و آتوپي است. اين كودكان در 45-35 % موارد سابقه فاميلي مثبت آسم يا حساسيت غذايي دارند. در معده و روده منجر به گاستروانتريت شده كه با تهوع، استفراغ،برگشت غذا ، دل درد شديد، اسهال ، خونريزي گوارشي ، انسداد روده ممكن است تظاهر نمايدو در 95 % موارد قسمت آنتر معده گرفتار بوده و در بيشتر از 50% موارد ائوزينوفيلي خون محيطي افزايش يافته است. تظاهرات همراه از قبيل اگزما، آسم، رينيت و آتوپي مي باشد. در روده بزرگ پروكتوكوليت بصورت دفع رگه هاي خون، اسهال، دل درد ، قرمزي و التهاب اطراف مقعدتظاهر مي كند. تظاهرات ديگر آنتروپاتي عبارت است از اسهال مزمن، تأخير در رشد كودك ، يبوست مزمن، اتساع شكم، قرمزي و التهاب اطراف مقعد ، علائم سوء جذب ، قرمزي و التهاب ناف و اطراف ناف ، كوليك ، 40% شيرخوران در ماه هاي اول تولد از كوليك رنج مي برند كه در اكثر موارد تا 4-3 ماهگي بهبود مي يابند . در تعدادي از مطالعات مصرف شيرهاي هيپوالرژيك در كاهش كوليك موثر بوده است. تظاهرات پوستي در 50 تا 60 درصد موارد اتفاق مي افند و بصورت اگزما، اگزماي قبل از 4 ماهگي همراه با حساسيت به چندين ماده غذايي گزارش شده است، تظاهرات پوستي ديگر بصورت درماتيت آتوپيك، كهيرو آنژيوادما مي باشد. تظاهرات تنفسي عبارتند از: آبريزش بيني آلرژيك، آسم بصورت سرفه و يا خس خس سينه در 30-20 % موارد حساسيت غذايي ديده مي شود. شرح حال، معاينه فيزيكي و سابقه فاميلي در تشخيص بيماري مهم و اساسي است. نوع تظاهرات كلينيكي، زمان بروز و مدت و نحوه پيشرفت علائم بعد از خوردن مواد غذايي كه باعث حساسيت مي شوند و بررسي سابقه فاميلي از نظر حساسيت مهم است. حدس حساسيت غذايي بر مبناي علائم باليني است ولي تشخيص قطعي با حذف آن ماده و بهبود علائم و دادن مجدد آن ماده غذايي وظاهر شدن علائم است. ماده غذايي كه ايجاد حساسيت كرده است بايد از رژيم غذايي كودك حذف شود ولي خوشبختانه بعد از 3-2 سالگي كودكان اكثراً اين مواد غذايي را تحمل خواهند كرد. شيرخواراني كه اختصاصاً شير مادر مي خورند ولي تظاهرات آلرژي و حساسيت گوارشي دارند محصولات لبني را از رژيم غذايي مادر تا موقعي كه كودك از شيرمادر تغذيه مي شود حذف مي كنيم. همچنين توصيه مي شود مادر از مصرف تخم مرغ،بادام زميني و آجيل و غذاي دريايي تا موقعي كه به شير خوار شير مي دهد پرهيز كند و شيرخوار تا شش ماه تمام منحصراً از شير مادر تغذيه شده و بعد از آن از غذاي هيپو آلرژن مثل فرني با برنج و شيرمادر ، سيب زميني، كدو تنبل، سيب و گلابي بعنوان غذاي تكميلي شروع شود. و ار مصرف شير و محصولات لبني، تخم مرغ، بادام زميني و آجيل و ماهي تا سه سالگي پرهيز شود. در بچه هاي در معرض خطر كه اگزما، آسم يا سابقه فاميلي مثبت دارند توصيه ميشود مادر در دوره شير دهي از خوردن بادام زميني و آجيل پرهيز كند و تا سه سالگي اين كودكان از مصرف مواد آلرژي زاي اصلي شامل غذاهاي دريايي، تخم مرغ و بادام زميني و آجيل پرهيز كنند. ولي تا كنون شواهدي مبني بر موثر بودن اين پرهيزها گزارش نشده است. مادري كه محصولات لبني را در دوره شير دهي نمي خورد بايد كلسيم تكميلي دريافت دارد. شيرخوار تحت رژيم را بايد ازنظر رشد، تغذيه، علائم كلينيكي و رعايت رژيم توسط مادر و شير خوار تحت مراقبت باشد. اگر با رعايت رژيم هاي غذايي داده شده علائم از بين نرفت يا بچه دچار تاخير در رشد شد بايد تشخيص مورد ارزيابي مجدد قرار گرفته و در صورت تائيد تشخيص و رعايت كامل مادر از شيرخشك مخصوص به شرح زير و قطع موقت شير مادر بمدت 2 هفته استفاده شود.

لينك كتاب تغذيه شيرخوار از 6 تا 12 ماهگي چاپ انجمن تغذيه با شير مادر: http://www.professorsoltanzadeh.com/new/food/maintxt.htm#aa